Arkadaşlar,
Öncelikle esneme tabir ettiğiniz makasın düşey doğrultudaki hareketine, biz düşey sehim diyoruz. Çelik yapılarda bu hareket son derece doğal bir durumdur. Proje başlangıcında bir limit belirlenir. Bu limite göre tasarım yapılır. Normal yapılarda L/300 yada 360 limit değer olarak kabul edilir. Yani makasın iki mesnedi arasındaki mesafenin 300 yada 360da biri. Bu yapı için tam olarak bilmemekle beraber özellikli bir yapı olması ve geniş açıklık geçilmesi sebeplerinden dolayı L/500 gibi daha sıkı bir kriter belirlenmiş olmalı (L/400 de alınabilir). İki mesnet arasındaki mesafe 180 metre olduğuna göre, 18000 cm / 500 = 36 cm maksimum düşey sehim yapması olağan bir durumdur.
Bu maksimum düşey sehimin, tüm yükler bu makasa etkidiğinde oluşması gerektiğini unutmamak lazım. Yani bu makasın taşıdığı tüm elemanlar monte edilmiş, kaplama yapılmış ve de tasarım kar yükü etkimiş olacak.
Böyle yapılarda sehimi gözlemlemek de mümkündür. Burada yapıdlı mı bilmiyorum. Ama metodu şu; aradaki kule sökülmeden önce makasta belirli noktalara işaretler konur. Bu işaretlerin düşey koordinatları hassas cihazlarla devamlı okunur. Sonuçta limitlerin içerisinde kalınıp kalınmadığı belirlenir.
Bir başka konu da şu, çelik yapılar sıcaklık farklarından çok etkilenirler. Elektrik tellerinin yaz ve kışın sehim miktarlarının farklı olduğunu gözlemlemişsinizdir. Bizim makasında gece ve gündüz sehim miktarları farklı olabilir. Göz bunu farkedebilir mi? Biraz zor.
Umarım aydınlatıcı olmuştur.
Saygılarımla
Burak Karsu
İnş. Y. Müh.
