Oturup iki sayfa öncesini okumayanlar saçma sapan "Neden yapılmıyor?" diye isyan ediyor ya, deli oluyorum. Sinirli bir giriş cümlesi oldu ama üstüne alınanlar bu kadarcığını olsun hakediyor demeden edemeyeceğim.
Bakın ben inşaat veya ihale uzmanı falan değilim ama şu stadla ilgili gelişmeleri takip ettiğim süre içerisinde bu konularda biraz olsun bilgi sahibi oldum. Bu bilgiler doğrultusunda da inşaata öyle pat diye düğmeye basmış gibi başlanamayacağını anlamam zor değil.
Birincisi daha ihale üzerinden öyle abartılı bir süre geçmedi. Özellikle bayram tatilini ve o tatilde başta resmi olanlar olmak üzere işlerin pek ilerleyemeyeceğini hesaba katmanız gerekir.
Burada okuduğum birçok kişi ihaleyi X firması aldığı dendiğinin ertesi gün, hadi o kadar değilse bile 3-5 gün içinde stadda yığınla işçiyi, iş makinalarını, kamyonları, çalışan vinçleri, dökülen betonları falan görmeyi bekliyordu herhalde. Bakın benim izlenimlerimden anladığım kadarı ile ihale alındıktan sonra inşaat başlayana kadar yapılması gerekenler:
1. İhale üzerine yapılacak anlaşmanın kağıda dökülmesi. Bu ihalenin bize yansıyan şartları 3-5 madde olabilir ama tahmin edebileceğiniz gibi uzun detayları var bu işin. Bu sebeple anlaşmanın detayları üzerinde çalışmalar yapılması gerekiyor. Çok detaylı şekilde maddelere dökülüyor, üzerinden geçiliyor ve imzalanıyor.
2. İş resmiyete döküldükten sonra yüklenici firmanın bir taşeron ile anlaşması gerekiyor. Bu ne demek? Yüklenici firmanın öyle bir kenarda bekleyen bu inşaatı yürütecek kadar işçisi, ekipmanı, malzemesi, vs olamayacağı aşikar. Bu sebeple taşeron firma veya firmalarla anlaşması gerekiyor. Bu konunun da detayları uzun sürecektir aynı TOKİ ile yüklenici arasında olduğu gibi, yüklenici ile taşeron arasında da detaylı anlaşmalar yapılacaktır.
3. Bu yapıldıktan sonra taşeron ve belki onunla beraber yüklenici firma tarafından iş planlaması yapılacak. Şirketin mühendisleri vs. planları detaylı olarak irdeleyecek, üzerinde çalışacak. Sonra, şu ana kadar yapılmış iş ve inşaatın şu anki durumu detaylı olarak tesbit edilecek. İş planının tutarlı olması için dışarıdan farklı firmalara bağlı olan çatı ve prekast gibi işler için ayarlamalar yapılacak, ki buna göre daha doğru bir iş planı çıkartılabilsin, ileride çakışmalar olmasın. Zamanlama ve maliyet hesapları çıkartılacak. Eldeki mevcut işçi sayısı (yani direk o inşaata aktarılabilecek şirkete çalışmaya hazır durumdaki) tespiti ve kaç işçiye gerek olduğu gibi hesaplamalar detaylı olarak yapılacak. Buna göre kaç işçi alınacağı belirlenecek ve araştırmalar başlayacak. Gerekli malzeme ve ekipman tesbiti yapılarak uzun vadeli ve kademeli şekilde alım planı yapılacak. Tabi alım yapılacak firmalar ve fiyatlar ayrı bir detay konusu.
4. Yukarıdakiler devam ederken bir taraftan şantiyedeki eksikler giderilecek, özellikle işçilerin kalacağı mekanlar ayarlanacak. Yeni çalışma düzenenine göre (vardiya, işçi sayısı, yönetim) eklemeler çıkarmalar yapılacak. İnşaat yakın çevresinde işe engel olacak durumlar varsa ortadan kaldırılacak. Eğer şantiyede eksik güvenlik önlemleri (gerek dışarıdan gelecek tehditlere karşı güvenlik, gerekse iş güvenliği) varsa onlar düzeltilecek. Yine işçiler için yemek, vs gibi ihtiyaçları sağlayacak firmalarla anlaşılacak, o firmalar da hazırlıklarını yapacak.
Yani, bunlar sadece benim aklıma gelenler. Kim bilir benim aklıma gelmeyecek daha ne kadar detay, uğraş ve emek harcamak gerekiyor "sadece inşaata başlayabilmek için?" Legodan ev mi yapıyoruz da ha deyince başlasın inşaat arkadaşlar?
"Ayın 15'i gibi dışarıdan hissedilecek şekilde çalışmalar başlar." demişti yüklenici firmanın bir yetkilisi. Daha 14'ü yeni oldu. Bu cümle de eşitli şekilde yorumlanabilir. Bence o kişinin kastı; yukarıda saydıklarım gibi görünmeyen çalışmalar sürdüğünü ve stad çevresinde takip edilebilir işlerin 15'i gibi başlayacağıydı. Aramızda nedense hemen bunu da "stadın görünüşü değişmiş, hatta yükselmiş olacak" şeklinde anlayanlar var. Bu inandırıcı mı sizce? Benim beklentim 15'i gibi o bahsettiğim işçi alanlarının düzeltilmesi, aydınlatma, vinçler v.b ön hazırlıkların yapılması tarzında gelişmeleri görecek olmamız. Ondan sonra da Adnan Polat'ın dediği gibi ay sonunda işçi sayısının arttığına (300-400'ü bulur mu bilmem ama) şahit oluruz. Öte yandan bu ön işlerde belli gecikmeler de gayet doğaldır, örneğin bir taşeron firma ile tam anlaşırken bir prüz çıkar yeniden başka bir taşeron firma ile görüşmeler başlar, belli mi olur? Bu da 1 hafta 10 güne patlar benim tahminime göre en az. Bu sebeple şu aşamada sabirlı olmalıyız. Çünkü kuvvetli bir firma için ön hazırlık bitip çalışmalar başladıktan sonra bu tarz kısa gecikmeler telafi edilebilir şeylerdir. Yeter ki planlama düzgün yapılsın, ve bu planlama gerek maddi anlamda, gerek resmi anlamda sağlama alınsın.
Anlıyorum. Eren Talu ile yaşadıklarımızdan sonra karamsar bir havaya büründünüz ama bu Varyap'ın gelerek bir anda sihirli değnek değmiş gibi stadı tamamlamasını da beklemek abartılı değil mi? Daha doğrusu bunun olmayacağını görünce bir anda karalar baplamak? Aslında açıkçası, bu işe çocuk oyuncağıymış gibi konuşarak yaklaşanlar hakikaten biraz da komik durumu düşüyorlar. Lütfen, biraz düşünceli, akıllı, mantıklı ve en önemlisi sabırlı olmaya çalışalım. Endişeli olmasına ben de endişeliyim. Her an bir aksilik çıkacak diye ben de korkuyorum ama şu an nasıl stadın kısa zamanda biteceğine dair pek bir kanıdımız yoksa, aksiliğe dair bir emare de yok. Evet, inşaatın daha başlamamış olması yukarıda yazdıklarım ışığında bir aksilik emaresi değil. Normal sürecin bir parçası.
Son not olarak, eğer yukarıda yorum yazan birilerini rencide edecek cümleler kullandıysam kusuruma bakmayın ama yazı yazmasam da burayı nerdeyse her gün okuyan biri olarak biraz canıma tak etti. Ben yukarıdakileri herhangi bir isme değil, yukarıda okuduğum birçok yorumdan çıkardığım ortak noktalara cevaben yazdım. Zaten yandaki rumuzlara çok nadir bakarım. Eğer gerçekten varsa, rahatsızlık duyanlar ve kendine haksızlık edilğini düşünenler eğer başlıktaki genel tartışmadan uzak şekilde bana cevap vermek isterlerse mesaj seçeneğini kullanmayı tercih etsinler ki burayı fazla kirletmeyelim. Polemiğe girmek gibi bir niyetim yok, hele başlıkta polemiğe asla girmem. Onun dışında da aşırı karamsar arkadaşlar yazdıklarımı okuyup, anlayıp, üzerinde düşünüp fikirlerini bir gözden geçirebilirlerse sevinirim. Tek amacım da bu zaten...
